Trocka Matka Boża Pocieszenia

Miejsce

Troki to miejscowość historyczna położona na pojezierzu wileńskim nad malowniczym jeziorem trockim, około 30 km na południowy wschód od Wilna. Tutaj, w kościele farnym, przez wieki odbierała cześć Trocka Matka Boża Pocieszenia.

Wizerunek

Cudowny obraz, o wymiarach 105 x 125 cm, przedstawia Matkę Bożą, prawą ręką podtrzymuje siedzące na Jej kolanach Dzieciątko Jezus, a w lewej trzyma gałązkę z trzema kwiatami. Dawniej obraz przedstawiał Matkę Bożą w całej postaci, lecz około 1600 r. dół odjęto. Na wydanej w 1718 r. z okazji koronacji pięknej rycinie znajduje się napis, jakoby ten obraz miał być darem bizantyjskiego cesarza Emanuela II dla wielkiego księcia litewskiego Witolda Aleksandra stryjecznego brata Władysława Jagiełły. Obraz jednak posiada cechy sztuki zachodniej i zdaniem historyków sztuki pochodzi z przełomu XIII i XIV wieku.

Dzieje

Książę Witold w roku 1409 wybudował w Trokach, ówczesnej swojej stolicy, kościół ku czci Najświętszej Bogarodzicy i w nim umieścił opisany wyżej obraz. W skarbcu kościoła przechowywano szczerozłote korony, zdobne w klejnoty i perły, dar księcia Witolda. Nawiedzali to święte miejsce również i inni możni tego świata. I tak w 1611 r. przybyła tu królowa Konstancja, żona Zygmunta III Wazy, w towarzystwie księdza Piotra Skargi, by polecić Bogarodzicy pomyślność wyprawy męża na Smoleńsk. Prośba została wysłuchana. Czasy reformacji wstrząsnęły Litwą. Toteż po jej wygaśnięciu biskupi wileńscy co roku prowadzili do Trok pieszą pielgrzymkę z Wilna, w intencji wytrwania w wierze. W czasach wojen szwedzkich obraz przechowywano w Wilnie i obnoszono w uroczystych procesjach dla dodania otuchy wiernym. Tak stała się Matka Boża Trocka nieodłączną towarzyszką narodu: "panującą nad panującymi, tułaczką z tułaczem". Przywracała pokój i jedność zwaśnionym, pocieszała zbolałe serca. Maryja broniąca Częstochowy obroniła i Litwę. Kraj się odrodził, odbudowano świątynię. A cały czas pamiętano, kto sprawcą ocalenia. Oczy i dusze wszystkich kierowały się ku Matce Bożej, Litwa zwróciła się z dziękczynieniem do Trok.

Koronacja

Dla okazania zaś szczególniejszej wdzięczności biskup wileński Konstanty Brzostowski oraz dostojnicy stanu duchownego i rycerskiego wysyłają poselstwo z prośbą o ukoronowanie obrazu Matki Bożej na Litwie do Rzymu, do Ojca Świętego Klemensa XI. Aktu koronacji dokonał, przy udziale tłumu wiernych, biskup wileński Kazimierz Konstanty Brzostowski dnia 4 września 1718 r. (w rok po koronacji Matki Bożej Częstochowskiej). Uroczystość, z odpustem zupełnym, trwała przez całą oktawę. Kazania głoszono w języku polskim i litewskim. Przed trockim obrazem Matki Bożej Pocieszenia modlili się: Stefan Czarniecki, król Jan Kazimierz, Jan III Sobieski. O innym pątniku, który bywał w Trokach, hetmanie Stanisławie Jabłonowskim, pięknie pisał Kasper Niesiecki: "Wielki hetman staropolskie chował obyczaje i przeto ducha wojska podnosił. Rycerski umysł pobożnością zdobił. Żadnego dnia nie opuścił, a osobliwie przed bitwą, żeby Mszy nie wysłuchał - koronkę do Matki Bożej codziennie odmawiał."

Czasy dzisiejsze

Obecnie obraz znajduje się w głównym ołtarzu kościoła w Trokach, odnowionego pięknie w 1990 roku. Dlaczego u nas? Od roku 1988 u zbiegu ulic Trockiej i Radzymińskiej powstawała nowa świątynia. Od wieków był to szlak prowadzący do Wilna. W 1919 r. fragment tego szlaku nazwany został ulicą Trocką. W ten sposób przypomniano o malowniczo położonej miejscowości Troki z cudownym wizerunkiem Matki Bożej Pocieszenia. Kopię obrazu z kościoła św. Marka wykonali w 1999 roku artyści z Krakowa: Marian Paciorek i Leopold Kubica. Projekt kaplicy opracowała s. Maristella, paulistka. Dnia 15 grudnia 1999 r. Bp Kazimierz Romaniuk poświęcił ten obraz. W ten sposób powracamy do historii naszych ojczystych losów i tworzymy na Targówku duchowe dziedzictwo. Od tej pory przyzywać będziemy wstawiennictwa Matki Bożej Pocieszenia dla wszystkich strapionych. W każdą środę na godz. 1730 zapraszamy wszystkich do udziału w modlitwie przed wizerunkiem Matki Pocieszenia.

(wykorzystano materiał z Przewodnika po sanktuariach maryjnych: Z dawna Polski Tyś Królową, Szymanów 1996)