Nasz Patron
Święty Marek – geniusz wiary, słowa i obrazu
Święty Marek jawi się jako autentyczny geniusz oraz pionier w sposobie ukazywania osoby Jezusa Chrystusa – nie tylko w ramach tradycji chrześcijańskiej, lecz także w szerszym, literackim i kulturowym kontekście. Jego dzieło, powszechnie uznawane przez biblistów za pierwszą spisaną Ewangelię, otworzyło zupełnie nowy rozdział w dziejach głoszenia Dobrej Nowiny. Zanim Marek chwycił za pióro, orędzie o Chrystusie przekazywano głównie ustnie – podczas liturgii, katechez czy spotkań wspólnot – lub za pośrednictwem listów kierowanych do poszczególnych Kościołów. Teksty te, choć natchnione i ważne, często były trudne do natychmiastowego zrozumienia: nasycone głęboką teologią, pisane w odpowiedzi na konkretne problemy danej wspólnoty, nie ukazywały życia Jezusa w sposób całościowy.
Tymczasem Marek zaproponował nową jakość. Ujął życie i działalność Jezusa w formę zwartej, dynamicznej narracji – bliskiej biografii, zrozumiałej i dostępnej, a przy tym niepozbawionej duchowej głębi. Pokazał Chrystusa jako postać autentyczną, poruszającą, bliską zwykłemu człowiekowi – kogoś, kogo można pokochać, komu można zaufać, kogo warto naśladować. Dzięki tej nowatorskiej formie opowieści postać Jezusa zyskała nowy wymiar: nie tylko jako Mesjasz i Zbawiciel, lecz także jako człowiek przeżywający ludzkie emocje – współczucie, gniew, radość, samotność.
Kim jednak był sam Marek? Tradycja chrześcijańska utożsamia go z Janem Markiem, wspomnianym kilkakrotnie w Dziejach Apostolskich i listach św. Pawła. Był synem Marii, w której domu w Jerozolimie gromadziła się pierwsza wspólnota uczniów Jezusa – to tam, według Dziejów, modlono się za uwięzionego św. Piotra. Sam Marek towarzyszył Apostołom podczas misyjnych wypraw: początkowo z Pawłem i Barnabą, później – po pewnych nieporozumieniach – blisko związał się ze św. Piotrem, który nazywał go wręcz swoim „duchowym synem”. Właśnie z relacji Piotra Marek czerpał najwięcej informacji do swojej Ewangelii – dlatego bywa ona nazywana „Ewangelią Piotrową”.
Marek był więc nie tylko skrupulatnym kronikarzem tradycji apostolskich, ale również uważnym obserwatorem, wrażliwym teologiem i utalentowanym pisarzem. Potrafił połączyć żywe świadectwo Piotra z głębią myśli św. Pawła, z którym najwyraźniej odnowił relację w późniejszym czasie, skoro ten wspomina go jako cennego współpracownika. Co więcej, autor Ewangelii według św. Marka nie wahał się czerpać z bogactwa kultury żydowskiej, greckiej i rzymskiej, osadzając przesłanie Jezusa w kontekście uniwersalnym – zrozumiałym zarówno dla pierwszych chrześcijan w Jerozolimie, jak i dla pogan w Antiochii, Koryncie czy Rzymie.
Zgodnie z tradycją, to właśnie Marek miał być założycielem Kościoła w Aleksandrii, gdzie później poniósł śmierć męczeńską. Tam też jego postać była szczególnie czczona, a jego relikwie – przeniesione w IX wieku do Wenecji – uczyniły go patronem tego miasta. Do dziś Ewangelista Marek jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych świętych chrześcijaństwa, symbolizowany przez skrzydlatego lwa – znak odwagi i siły, który idealnie współgra z obrazem Jezusa ukazanym w jego Ewangelii.
Forma tej Ewangelii – oszczędna, a zarazem pełna życia – zachęca do lektury bez przerywania, „jednym tchem”. Właśnie wtedy najmocniej wybrzmiewa jej wewnętrzna siła: prostota, która nie upraszcza; głębia, która nie przytłacza; oraz dynamizm, który nie pozwala czytelnikowi pozostać obojętnym. W dziele Marka odnajdujemy nie tylko świadectwo wiary, ale również przykład niezwykłej odwagi intelektualnej i literackiej – śmiałości w poszukiwaniu nowego języka dla odwiecznej prawdy.